Tarihin en yıkıcı nükleer facialarından biri olan Çernobil’in üzerinden tam kırk yıl geçti.
26 Nisan 1986’da meydana gelen o korkunç patlama, sadece Sovyetler Birliği’nin nükleer güvenlik anlayışını temelden sarsmakla kalmadı, aynı zamanda tüm dünyanın nükleer enerjiye bakış açısını geri dönülmez bir şekilde değiştirdi. Onlarca yıldır, Çernobil Yasak Bölgesi, nükleer enerjinin siyasi prestij aracı olarak kullanılmasının ağır bedellerini fısıldayan, sessiz ama bir o kadar da çarpıcı bir anıt olarak varlığını sürdürüyor.
FELAKETİN 40 YILI
1986’daki felaketin üzerinden bunca zaman geçmesine rağmen, bu nükleer mirasın etkileri hala derinden hissediliyor.
Bugün bile, her gün en az 600 kişi, Çernobil Nükleer Santrali’nde temizlik ve güvenlik çalışmalarını büyük bir özveriyle sürdürüyor.
Bu meşakkatli çabaların 2060’lı yıllara kadar devam etmesi bekleniyor. Bu rakama, bölgede görev yapan askeri personel, itfaiyeciler, orman görevlileri, yuvalarına geri dönen yaşlı sakinler ve reaktör çevresindeki 30 kilometrelik yasaklı alanda yaşam mücadelesi veren diğer kişiler dahil değil.
Bu durum, facianın etkilerinin ne denli uzun soluklu ve kapsamlı olduğunu gözler önüne seriyor.
2022 RUS İŞGALİ VE KIZIL ORMAN
Çernobil, 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle birlikte ne yazık ki yeniden dünya gündemine oturdu.
Rus ordusu, savaşın ilk günlerinde Belarus sınırı üzerinden ilerleyerek Çernobil Nükleer Santrali’ni ve tüm yasak bölgeyi ele geçirdi.
Yaklaşık bir ay süren bu işgal sırasında, Rus askerlerinin yüksek radyasyon seviyelerine sahip olan ve ‘Kızıl Orman’ olarak bilinen bölgede siper kazdığı ve hiçbir koruyucu önlem almaksızın hareket ettiği yönünde haberler yayıldı.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ve Ukraynalı yetkililer, bu durumun hem işgalci askerler hem de bölgenin nükleer güvenliği açısından ciddi riskler taşıdığını defalarca dile getirdi.
Rus birlikleri, Mart 2022 sonunda bölgeden çekilmek zorunda kaldı.
SOVYET GİZLİLİĞİNDEN GÜNÜMÜZE
Rusya’nın Ukrayna’ya karşı sürdürdüğü savaşın gölgesinde, sokağa çıkma yasakları ve kalabalık toplanmalara yönelik resmi uyarılara rağmen, Ukrayna’nın Slavutıç kentinde facianın 40. yıldönümü için gece yarısı anlamlı bir anma töreni düzenlendi.
Pazar gününün ilk saatlerinde meydanda bir araya gelen yüzlerce kişi, yere yerleştirilen devasa radyasyon sembolünün etrafına mumlar bırakarak 1986’daki felakette hayatını kaybedenleri ve sonrasında ölümcül radyasyona rağmen bölgeyi temizlemek için canlarını feda eden binlerce kişiyi saygıyla andı.
1986’daki patlama, dönemin Sovyetler Birliği’ndeki gevşek güvenlik standartlarını ve devletin bilgiyi gizleme politikasını tüm dünyanın gözleri önüne sermişti.
Olay, Sovyet yetkilileri tarafından ancak iki gün sonra açıklanabildi. Bu kritik gecikme süresince radyasyon çoktan Avrupa’ya yayılmış, İsveçli uzmanlar ise uluslararası kamuoyunu ilk uyaranlar olmuştu.
YENİDEN KURULAN HAYATLAR
Yaklaşık 600 bin kişi, Çernobil’in ‘tasfiye ekipleri’ olarak bilinen ve yangını söndürmek, radyoaktif kirliliği temizlemek için bölgeye gönderilen kahramanlar arasında yer aldı.
Patlamadan sonraki ilk aylarda, ne yazık ki 30 işçi ya doğrudan patlama sebebiyle ya da akut radyasyon hastalığı nedeniyle yaşamını yitirdi.
Kaza, milyonlarca insanı tehlikeli düzeyde radyasyona maruz bıraktı ve Ukrayna ile Belarus’taki yüzlerce yerleşim yerinin kalıcı olarak tahliye edilmesine yol açtı.
AP’nin aktardığı bilgilere göre, felaketten etkilenenler için yeni bir yaşam alanı olarak, eski santrale yaklaşık 50 kilometre uzaklıkta Slavutıç kenti inşa edildi.
Tahliye edilenlerin büyük bir kısmı Kiev çevresindeki farklı bölgelere yerleştirilirken, Sovyet yetkilileri 1986’nın sonlarında santral çalışanları ve aileleri için bu yeni şehri kurmaya başladı.
İlk sakinler 1988 civarında kente taşınarak burada yeni bir hayata adım attılar.
Daha fazla kültür-sanat içeriği için bizi sosyal medya adreslerimizden takip edin!
Instagram'da @siyahdergicom,
Twitter'da @siyahdergi
ve TikTok'ta @siyahdergicom ♥
İçerikleri URL ile kaynak gösterip kısmen kullanabilirsiniz. Aksi halde telif haklarımız bulunmaktadır.
Yorum yaz