Erkek egemen toplumda kadın filozof olarak dikkat çeken Aspasia güçlü karakteri ve dik duruşuyla kendini belli ediyor. Günümüzde de ilham kaynağı olmayı sürdüren Aspasia, Milet Antik Kentinde yaşadı ve tarihe damgasını vurdu.
Hakkında oldukça az bilgiye sahip olmamıza rağmen birçok tarihçi için Aspasia’yı incelemek oldukça sıradışı. Belirsizlikler içerisinde ise tek bir gerçeklik öne çıkıyor: Aspasia çağının ötesindeki vizyonuyla güçlü bir kadın figürdü.
ASPASİA’NIN DÖNEMİNDE KADININ TOPLUMDAKİ YERİ
Aspasia M.Ö. 400-470 yıllarında Aydın’ın Söke ilçesindeki Milet Antik Kentinde oldukça varlıklı bir ailenin kızı olarak doğdu. Varlıklı bir aileden gelmesi sebebiyle kaliteli ve ileri seviye bir eğitim gördü. Aspasia’nın yaşadığı dönemde toplumsal düzeni aristokratlar sağlıyordu. İnsanlar ise temelde üç kategoriye ayrılıyordu: Yurttaşlar, yabancılar ve köleler. Kadınlar ise ikinci sınıf insan olarak kabul ediliyordu.
Bazı antik düşünürler Aspasia’nın hetairai sınıfına ait bir kadın olduğunu ileri sürseler de modern tarihçiler bu durumun gerçeklik payına şüpheyle yaklaşıp karalama amacıyla öne sürüldüğünü düşünüyor. Hetairai, Antik Yunan’da iyi eğitimli ve kültürlü kadın kölelere ya da eşlikçilere deniyor.
PERİKLES’İN ARKASINDAKİ GÜÇ: ASPASİA
Aspasia’nın sevgilisi Perikles Atina’nın altın çağında yaşamış bir politikacı ve generaldi. Aspasia Perikles ile olan ilşkisi sırasında tarihçiler tarafından birçok eleştiriye maruz kaldı. Özellikle Peloponez Savaşı’nda Perikles’in siyasi kararlarını manipüle etmekle suçlandı.
Tüm bu suçlamalara karşılık Aspasia’nın bilgi birikimi ve zekâsının antik kaynaklarla tescilli olması, kadının tarih boyunca geri planda kaldığının ve yeteneklerinin fark edilemediğinin kanıtı olarak karşımıza çıkıyor.
Ayrıca Perikles’in ölümüyle sonlanan ilişkilerinden çiftin bir erkek çocucğu bulunuyor. Aspasia tüm karalamalara rağmen etkili bir figür olan Perikles’in arkasındaki güç olarak tarih boyunca edebiyattan feminist hareketlerine kadar geniş çaplı alanlarda ilham olmaya devam ediyor.
ASPASİA ÜNLÜ FİLOZOFLARA İLHAM OLDU
Atina Üniversitesi’nin girişindeki freskoda Aspasia da dahil olmak üzere önemli antik çağ filozofları yer alır. Özellikle eşi Perikles’i kaybettikten sonra Aspasia kendini açtığı felsefe okuluna adar.
Burada retorik, güzel sanatlar, müzik, dilbilgisi ve görgü kurallarını öğretmeye başlayan Aspasia’nın okulu erkek egemen Atina devletinde eğitim hakları kısıtlanan kadınlar için bir sığınak görevi görmesi ile dikkat çekiyor. Tarihi kaynaklara göre Aspasia ünlü filozof Sokrates’in öğretmenlerinden biri olduğu biliniyor.
Retorik sanatına hakimiyetiyle bir sofist olarak dikkat çeken Aspasia aynı zamanda Platon’un da hitabet ve ikna becerilerini geliştiren isim olarak karşımıza çıkıyor. Hayatı boyunca kadınların toplumsal hayatta aktif rol alması için çabalayan Aspasia için birçok modern tarihçi onu çağın ilk kadın hakları savunucu olarak görüyor.
Daha fazla kültür-sanat içeriği için bizi sosyal medya adreslerimizden takip edin!
Instagram'da @siyahdergicom,
Twitter'da @siyahdergi
ve TikTok'ta @siyahdergicom ♥
İçerikleri URL ile kaynak gösterip kısmen kullanabilirsiniz. Aksi halde telif haklarımız bulunmaktadır.
Yorum yaz